Kwalificatiestructuur

Wat een student aan het einde van een mbo-opleiding moet kennen en kunnen staat in een kwalificatiedossier. Een kwalificatiedossier bevat een of meerdere kwalificaties rondom een bepaalde beroepengroep en kan tot net zo veel mbo-diploma’s leiden. Op basis van deze kwalificatiedossiers maken mbo-instellingen hun onderwijsprogramma’s. Alle kwalificaties samen vormen de landelijke kwalificatiestructuur. De stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) is verantwoordelijk voor deze structuur. De kenniscentra voor beroepsonderwijs en bedrijfsleven onderhouden en ontwikkelen de kwalificatiedossiers. De minister van OCW stelt jaarlijks de kwalificaties vast (mede namens het ministerie van EZ).

Kwalificatiedossiers
Kwalificatiedossiers moeten aan een aantal voorwaarden voldoen, zoals wettelijke vereisten en algemene kwaliteitseisen en worden beschreven in een vast format zoals opgesteld door SBB en vastgesteld door de minister. Per sector worden paritaire commissies georganiseerd met vertegenwoordigers uit onderwijs en bedrijfsleven die er op toezien dat de juiste kwalificaties* worden ontwikkeld met de juiste inhoud.

* WEB Art.7.1.3 Een kwalificatie is het geheel van bekwaamheden die een afgestudeerde van een beroepsopleiding kwalificeren voor het functioneren in een beroep of een groep van samenhangende beroepen, in het vervolgonderwijs en als burger en dat is beschreven binnen een kwalificatiedossier.

Kwaliteitseisen
Voor kwalificatiedossiers gelden de volgende kwaliteitseisen:

Transparant: opgesteld met een eenduidig begrippenkader, vergelijkbaar in de beschrijving van beroepen en niveaus, waardoor clustering van verwante kwalificaties mogelijk is, ondoelmatige overlap wordt vermeden en de mobiliteit op de arbeidsmarkt wordt vergemakkelijkt.
Herkenbaar: bedrijfsleven en het onderwijs moeten het diploma herkennen.
Flexibel: scholen moeten ontwikkelingen op de arbeidsmarkt eenvoudig kunnen vertalen naar hun onderwijsprogramma’s.
Uitvoerbaar: docenten en praktijkopleiders beoordelen of de dossiers uitvoerbaar zijn in de onderwijsprogrammering, de beroepspraktijkvorming en examinering.
Doelmatig: de kwalificatiestructuur is doelmatig op het gebied van de arbeidsmarkt– en doorstroomperspectieven van de mbo-studenten en van het aanbod van de mbo-scholen.
Duurzaam: de kwalificatiedossiers zijn zo beschreven dat ze een aantal jaar mee kunnen.

Naast deze zes door OCW vastgelegde kwaliteitseisen, wordt vaak 'neutraliteit' toegevoegd: de kwalificatiedossiers gaan alleen over het ‘wat’, de mbo-scholen geven het ‘hoe’ vorm en inhoud. En dit inhoudelijke programma van eisen moet leerwegonafhankelijk zijn beschreven, zodat zowel een bol- als bbl-student de opleiding kan volgen.

Lees meer
Kwalificatiestructuur herziening
Informatie rondom het format of het overzicht van de kwalificatiedossiers is te vinden op:

Kwalificatiesmbo.nl
Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven

Meer informatie
Voor meer informatie over de kwalificatiestructuur, kunt u contact opnemen met Rini Romme op telefoonnummer 0348-75 35 92.
Voor persvragen kunt u contact opnemen met Marije Hulsbosch op telefoonnummer 06-50 27 26 73.