Corona - Veelgestelde vragen - Student en onderwijs

De coronacrisis vraagt aanpassingen van het onderwijs. Waar moet u als school rekening mee houden? Hier vindt u vragen en antwoorden over student en onderwijs. De vragen en antwoorden worden steeds geactualiseerd en aangevuld. Kijk daarom regelmatig op deze pagina!

Algemeen

Hoe kunnen we de veiligheid en studenten (en medewerkers) zoveel mogelijk garanderen?

Het mbo is gebonden aan de overheidsrichtlijnen en adviezen van het RIVM en de GGD die gelden voor heel Nederland. Het is zaak het nieuws goed te volgen en de op dat moment geldende richtlijnen en adviezen te volgen. 

Kunnen scholen aansprakelijk gehouden worden voor besmettingen van of door studenten?

De algemene maatstaf voor aansprakelijkheid is dat een school heeft gehandeld in strijd met de zorgvuldigheid die van een school mag worden verwacht. Een school heeft zich in deze bijzondere omstandigheden te houden aan de richtlijnen van kabinet en RIVM.  

Waar zijn aanvullende maatregelen te vinden voor scholen en kinderopvang?

Deze vindt u hier: aanvullende maatregelen voor scholen en kinderopvang te vinden. Specifiek voor het mbo is een servicedocument gemaakt dat nader ingaat op wat wel en niet in het mbo aan de orde is. In het mbo (en ook in het hoger onderwijs) is het mogelijk om rond examens en praktijkleren nog wel de nodige activiteiten te ondernemen: zie link.

Er moet een nieuwe jaarplanning komen nu open dagen en dergelijke zijn afgeblazen. Is er landelijk beleid dat hierop aansluit?

Buiten de wettelijke feestdagen is de jaarplanning ter vaststelling aan het college van bestuur met inachtneming van de wettelijke medezeggenschapsbevoegdheden. Het is niet waarschijnlijk dat de overheid zal inbreken op deze bevoegdheid met landelijk beleid. Het is aan de scholen om via maatwerk tot een nieuwe planning te komen.

Kunnen studenten gevraagd worden aanwezig te zijn als vanwege de bijzondere omstandigheden buiten de reguliere onderwijstijden/de vakantie onderwijs gegeven gaat worden?

De student kan rechten ontlenen aan het lesprogramma dat de school voorafgaand aan het studiejaar heeft gecommuniceerd. Een school heeft echter de mogelijkheid om in het belang van haar taak om onderwijs te verzorgen eenzijdig verplichtingen op te leggen en het programma voor studenten aan te passen. Indien alternatieven onderzocht zijn en een dergelijke wijziging blijkt nodig, dan heeft het college van bestuur de mogelijkheid om samen met de studentenraad een nieuwe vakantieplanning voor de studenten op te stellen die inbreekt op de aangekondigde vakantieperiodes.   

 

Welke gevolgen heeft de coronacrisis voor studiefinanciering en de OV-jaarkaart?

De student kan alle maatregelen die betrekking hebben op het OV-reisproduct, studiefinanciering, het tijdelijk stopzetten van studiefinanciering en/of het reisproduct, het terugbetalen van studiefinanciering en andere maatregelen die DUO neemt in het kader van de coronacrisis, vinden op de site van DUO via: https://www.duo.nl/particulier/  

Mocht hij/zij er via de informatie op de website niet uitkomen, dan kan hij/zij voor advies op maat ook bellen met DUO: 050-5997755.  

Vallen reizen naar en van scholen onder noodzakelijke reizen?

Ja. Het is belangrijk dat dit – naast voorlichting vanuit de overheid - ook vanuit de scholen goed bekend wordt gemaakt aan studenten.

Restricties groepsgrootte (max 30): Gelden de restricties ook voor groepen op het schoolterrein? Of binnen de school?

Nee.

Mogen scholen een mondkapje verplichten?

De overheid heeft aangekondigd om het dragen van een mondkapje ook op mbo-scholen te gaan verplichten. Tot die tijd is het aan de scholen om hier zelf een beslissing over te nemen. Scholen hebben de mogelijkheid om na een goede belangenafweging en onder voorwaarden op eigen gezag de verplichting tot het dragen van een mondkapje op te leggen aan medewerkers en studenten. Er is een afwegingskader opgesteld dat de scholen kan helpen bij de beslissing. Naar het document Juridische afwegingen mondkapjesplicht

Wat betekent de horecasluiting voor leerrestaurants?

Een leerrestaurant is verbonden aan een mbo-school en heeft als functie dat studenten het geleerde in de praktijk kunnen brengen door te oefenen met echte gasten van binnen of buiten. In het mbo geldt de 1,5 meter afstand. Het onderwijs is uitgezonderd van het verbod op samenkomsten en de beperking tot 30 personen zolang er sprake is van onderwijs. Voor de leerrestaurants (aan onderwijsinstellingen verbonden eetgelegenheden) geldt dan het volgende:

  • Het leerrestaurant kan open blijven voor educatieve doeleinden, maar mag geen gasten van buiten ontvangen. Wel mogen studenten en personeel er eten omdat het dan de functie van   bedrijfskantine krijgt. De anderhalve meter en andere eisen dienen te worden nagekomen en zijn medebepalend voor het maximum aantal studenten/medewerkers dat aanwezig kan zijn in het leerrestaurant.
  • Gasten van buiten mogen wel eten en drinken afhalen.
  • Als het leerrestaurant is verbonden met een hotelopleiding en hotelkamers, mag het restaurant wel zijn eigen hotelgasten ontvangen. 

Kantines op scholen mogen open blijven, onder de noemer ‘kantines’.

Voor leerbanen in de bpv bij de leerbedrijven gelden de richtlijnen voor de branche.

Wat betekenen de maatregelen voor sport en cultuur voor de sport- en dansopleidingen?

Bij onderwijs in de cultuur- of sportsector in school, geldt in eerste instantie dat medewerkers en studenten zich moeten houden aan de RIVM-maatregelen. Waar die botsen met de coronamaatregelen voor sport of cultuur, geldt dat de eisen en restricties voor onderwijs voorop staan. Bij onduidelijkheden over de invulling van de onderwijsvrijstelling dienen de eisen voor sport of dans te worden meegewogen.

Voor de sport- en dansopleidingen geldt het volgende:

  • Een sport- en dansopleiding mag binnen de school aan meer dan 4 personen tegelijk onderwijs geven.
  • De maatregelen vanuit het RIVM waaronder de 1,5 meter afstand tot elkaar zijn onverkort van toepassing.
  • Een wedstrijd tegen een ander sport- of dansteam is niet toegestaan; dat is geen onderwijs meer.

VSV, onderwijstijd, studieadvies

Wat als studenten noodgedwongen uit hun cohort lopen?

De maatregelen als gevolg van de crisis kunnen leiden tot studievertraging. Deze studievertraging zal later ingehaald dienen te worden. Studenten blijven gewoon bekostigd in deze inhaalperiode. In overleg met de Inspectie van het Onderwijs wordt bezien hoe wordt omgegaan met de opbrengsten, VSV en rendementen.

Hoe moeten we omgaan met onvoldoende onderwijstijd? Tellen online-uren en thuiswerkuren ook mee voor onderwijstijd?

Het kabinetsbesluit over sluiting van de locaties van de mbo-scholen betekent dat het wettelijke aanbod van onderwijstijd niet meer kan worden gehaald. Dit is overmacht. In plaats daarvan hebben scholen nu een inspanningsplicht om zoveel mogelijk onderwijs in andere vormen aan te bieden, waaronder afstandsonderwijs. Eerdere communicatie in Ruimte in Regels en op de site van de Onderwijsinspectie spreekt voor zich en verandert niet. De inspectie doet geen onderzoek naar Onderwijstijd, tenzij er aanleiding is omdat er signalen zijn. Uiteraard gaat inspectie niet alsnog handhaven in tijden van Corona.

Hoe dienen scholen om te gaan met voorwaardelijke overgangsadviezen?

Heeft een opleiding onvoldoende beeld om een student een betrouwbaar advies af te geven, dan dient het advies te worden uitgesteld op basis van het ontbreken van resultaten. Scholen hebben tot 12 maanden na de start van de opleiding (bij meerjarige opleidingen) om een advies te geven. In deze tijden van crisis wordt van scholen verwacht om terughoudend te zijn bij het afgeven van een BSA. 

Kunnen studenten die behoren tot de risicogroep worden vrijgesteld van fysiek onderwijs?

Studenten die behoren tot een risicogroep kunnen wel worden vrijgesteld van fysiek onderwijs. Dit is de beslissing van studenten en/of ouder(s)/verzorger(s) in overleg met de school. Studenten van wie gezinsleden tot de risicogroep behoren of die mantelzorg verlenen kunnen worden vrijgesteld van fysiek onderwijs. Dit is de beslissing van studenten en/of ouder(s)/verzorger(s) in overleg met de school.

Wat betekent vermindering van BOT (en BPV) voor de meldplicht van verzuim? Als het aantal uren sterk daalt, zal er ook minder snel sprake zijn van ongeoorloofd verzuim?

 De meldplicht voor verzuim geldt voor bot- en bpv-uren. Dit geldt dus ook voor bot-uren wanneer die op afstand/digitaal worden gegeven. Voor andere (studiebelastings-)uren waarmee invulling wordt gegeven aan de opleiding geldt de meldplicht voor verzuim (net zoals normaal) niet. Als er dus gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid om minder uren bot en bpv te geven dan eerder voorzien dan zal er inderdaad minder snel sprake zijn van ongeoorloofd verzuim. De redenen voor ongeoorloofd verzuim blijven ongewijzigd. Angst om besmet te raken met corona kan dan ook geen reden zijn voor verzuim.

Wat betekent vermindering van BOT voor de eisen die de wetgever stelt en voor de bekostiging?

Is het protocol van de accountant hier voldoende op ingericht, zodat voorkomen wordt dat er bij scholen sprake zal zijn van gevolgen voor de bekostiging?

Vermindering van de bot-uren verandert niets aan de bekostiging. De bekostiging blijft dus hetzelfde, ongeacht hoe de verdeling van de 1600 studiebelastingsuren per studiejaar er uitziet. Ook op dit moment geldt al dat het aantal gegeven bot-uren geen criterium zou moeten zijn waar de accountant op controleert. Mochten er signalen zijn dat dit wel zo is, dan ontvangen we die signalen graag (viacorona@mboraad.nl)

Wat betekent een behoorlijk gedifferentieerd beeld voor het externe toezicht als het gaat om de verdeling tussen zelfstudie, BPV en BOT als gevolg van de in het servicedocument geboden ruimte in de invulling van de 1600 SBU?

De inspectie heeft aangegeven rekening te houden met de richtlijnen die in het servicedocument zijn opgenomen (zie ook het servicedocument 4.0 paragraaf 8.2). Dit betekent dus ook met de bepaling waar het gaat om de ruimte in de invulling van de 1600 sbu. Dat er sprake zal zijn van een meer gedifferentieerd beeld is daarbij geen probleem, de inspectie zal waar relevant kijken naar de kwaliteit die er binnen deze kaders wordt geleverd. Kijk voor meer informatie over het toezicht tijdens de Coronacrisis op https://www.onderwijsinspectie.nl/documenten/vragen-en-antwoorden/informatie-over-coronavirus-en-het-onderwijs

 

Aanmeldingen studiejaar 2020 – 2021

Waar is informatie te vinden over eventuele introductieactiviteiten?

Zie hiervoor de informatie op de website van de Rijksoverheid https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/ouders-scholieren-en-studenten-kinderopvang-en-onderwijs/middelbaar-beroepsonderwijs-mbo 

BSA

Als scholen meer tijd nodig hebben om een BSA af te geven, wat betekent dit dan voor de 8 weken zorgplicht die de school heeft?

Die zorgplicht blijft bestaan. Definitieve uitschrijving van een kwalificatieplichtige student vindt niet eerder plaats dan nadat het bevoegd gezag ervoor heeft zorggedragen dat een andere school bereid is gevonden de student toe te laten. Pas indien aantoonbaar gedurende 8 weken zonder succes is gezocht naar een school waarnaar kan worden verwezen, kan de student wegens een BSA worden uitgeschreven. De 8wekentermijn start vanaf het moment dat tot een BSA wordt besloten en de school begint met het zoeken naar alternatieven. In deze tijden van crisis wordt van scholen verwacht om zeer terughoudend te zijn bij het afgeven van een BSA.

Leren op afstand

Waar kan ik meer informatie vinden om mijn leren op afstand beter in te richten

Je kunt extra informatie vinden op mbo.lesopafstand.nl en surf.nl

Verzuim en onderwijs

Moeten scholen ongeoorloofde afwezigheid van studenten bij afstandsonderwijs ook registreren en melden richting RMC?

Vanaf studiejaar 2020-2021 dient ongeoorloofd verzuim weer op de reguliere manier te worden gemeld, voor zowel leer- en kwalificatieplichtige jongeren, als voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald.

De school moet duidelijk communiceren naar de student welke onderdelen van het onderwijsprogramma op locatie en online/afstand hij/zij verplicht is om te volgen. Scholen moeten het ongeoorloofd verzuim bij verplicht online- en afstandsonderwijs melden.

BPV-uren zijn onderdeel van het verplichte onderwijsprogramma; ook daarvoor geldt dat ongeoorloofd verzuim moet worden gemeld.

Heeft een scholen zorgen over een student (hij/zij ontbreekt bijvoorbeeld bij de start van het studiejaar of volgt ondanks geboden ondersteuning het onderwijsprogramma niet en dreigt uit beeld te raken), dan kan ook bij ongeoorloofd verzuim van minder dan 16 uur in 4 weken een verzuimmelding worden gedaan (‘overig verzuim’).

Hoe weet de school of een student daadwerkelijk ziek is?

Bij twijfel is het verstandig om daarover met de verzuimende student te spreken. Als er duidelijk bewijs is dat de student ongeoorloofd heeft verzuimd, kan en mag de school hier natuurlijk op de reguliere wijze op reageren.

Wat als een student op vakantie is geweest naar een rood of oranje gebied?

Voor ‘oranje landen’ en ‘rode landen’ geldt een negatief reisadvies (alleen noodzakelijke reizen). Een student die terugkomt uit een oranje of rood land wordt dringend geadviseerd 10 dagen in thuisquarantaine te gaan. De school hoeft dan geen verzuimmelding te doen. Dit geldt voor leer- en kwalificatieplichtige studenten en studenten tussen de 18 en 23 jaar zonder startkwalificatie. Het belang van de volksgezondheid is hierbij doorslaggevend.

De school hoeft ook geen verzuimmelding te doen wanneer de student terugkomt uit een land waarvan de code reisadvies tijdens het verblijf is gewijzigd naar oranje of rood (waarna de student conform het advies van het kabinet in thuisquarantaine gaat).

Mag een student met een (familielid met een) kwetsbare gezondheid thuisblijven?

Als de student in deze omstandigheden voor het verplichte deel van het onderwijsprogramma dat fysiek wordt gegeven niet naar school kan, is het van belang dat de school zoveel als mogelijk een maatwerkoplossing biedt aan de student. Daar zijn dus ook grenzen aan. Zolang de student dit voor hem/haar ingerichte maatwerkonderwijs daadwerkelijk volgt, is er geen sprake van ongeoorloofd verzuim.

Richtlijnen verruiming onderwijsactiviteiten

Wat dient elke school precies uit te werken en af te stemmen met de veiligheidsregio?

Elke school (ongeacht omvang en aantal locaties) dient met de veiligheidsregio in bredere zin afspraken te maken over de toegang en gebruik van de schoolfaciliteiten. Met de regionale en lokale overheid stemt u af op het geheel van openbare orde, veiligheid, OV-gebruik en reisbewegingen. Voor het OV-gebruik wordt aan dezelfde tafel afgestemd met de regionale vervoerders en de regionale contactpersonen van de NS.

In de richtlijnen mbo staat dat studenten hun gezondheidsklachten moeten bespreken met de arbo-arts. Hoe zit dit?

De richtlijn is op dit punt niet actueel. Sinds 1 juni kan iedereen, dus ook studenten en medewerkers, die klachten heeft zich direct melden bij het landelijke telefoonnummer. Zie: https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/testen. Het protocol wordt op dit punt geactualiseerd. 

Welke richtlijnen gelden bij praktijkonderwijs voor contactberoepen?

Bij contactberoepen/-vakken gelden de richtlijnen van het RIVM en de brancheprotocollen die gehanteerd worden bij heropening van desbetreffende branches. Zie: https://www.mijncoronaprotocol.nl

Doorstroom mbo-hbo

Hoe kan voorkomen worden dat een mbo-student door de te verwachten studievertraging volgend studiejaar niet aan zijn hbo-opleiding kan beginnen?

De hogeschool kan deze student toch al toelaten tot haar onderwijs. Het gaat dan om de mbo-student die door deze crisis nog één of enkele kleine vakken niet heeft kunnen afronden voor 1 september dan wel in de afronding van beroepspraktijkvorming zit en dat wel voor 1-1-2021 kan doen. Na mbo-diplomering vindt dan formele inschrijving plaats; als het mbo-diploma niet voor 1-1-2021 wordt behaald, zal hij alsnog van de hbo-opleiding af moeten.    

Wat zijn de afspraken voor doorstroom van mbo naar hbo?

Studenten die door de coronacrisis een beperkt deel van de opleiding niet tijdig hebben kunnen afronden, kunnen toch tot een hbo-opleiding worden toegelaten en in september starten. De student heeft vervolgens tot 1 januari 2021 de tijd om ook het mbo-diploma af te maken. Informatie over deze afspraak is te vinden in: 

Wat moet worden opgenomen in het afrondingsadvies van de mbo-school?

In zowel het servicedocument aanpak corona voor het mbo als dat voor het hoger onderwijs is informatie opgenomen over het afrondingsadvies. Deze wijken iets van elkaar af, maar uit beide servicedocumenten blijkt dat over het afrondingsadvies het volgende is bepaald: 

  • De mbo-school stelt dit op vóór 15 augustus. 
  • Het afrondingsadvies is onderbouwd en beantwoordt de vraag of in redelijkheid verwacht mag worden dat de student voor 31 december 2020 de betreffende mbo-opleiding afrondt, gegeven de eisen die door de beoogde vervolgopleiding in de propedeuse worden gesteld.  
  • Uit het mbo-servicedocument volgt dat het wordt opgesteld door de examencommissie. 
  • Uit het ho-servicedocument volgt dat de studievertraging op het mbo het gevolg is van de coronacrisis. 
Welke waarde heeft het afrondingsadvies?

Het afrondingsadvies speelt bij de beoogde vervolgopleiding een zwaarwegende rol. Aanvullend kan de hbo-opleiding ervoor kiezen om aan de student te vragen om voorafgaand aan de start van de opleiding aan de eisen van de studiekeuzecheck bij de hbo-opleiding te voldoen. Indien het advies van de mbo-opleiding en het advies na de studiekeuzecheck niet overeenkomen zullen de mbo- en hbo-opleiding (in de meeste gevallen volgens een op regionaal niveau tussen de scholen afgesproken wijze) met elkaar in overleg treden om al dan niet toelating mogelijk te maken. 

Zijn mbo-scholen verplicht om de 'Handreiking voorwaardelijke toelating' van de VH te volgen?

Nee. De servicedocumenten aanpak corona mbo en hbo zijn leidend voor de omgang met de doorstroom mbo naar het hbo. Op 25 mei 2020 heeft de Vereniging Hogescholen een 'Handreiking voorwaardelijke toelating' VH aan haar leden verstuurd. Het is aan de mbo-school om het afrondingsadvies op te stellen op een manier die recht doet aan beide servicedocumenten. De exacte vorm en inrichting is dus aan de mbo-school. De MBO Raad raadt mbo-scholen aan wel goed contact te zoeken/houden met hbo-scholen in de omgeving.  

Wat zijn de afspraken rondom collegegeld, studiefinanciering en bekostiging voor deze studenten?

Omdat de gemaakte afspraken over doorstroom afwijken van de ‘normale’ wettelijke regels, zijn aanpassingen in de wet nodig. Dit wordt in een ‘spoedwet Corona’ geregeld, met name als het gaat om betaling van collegegeld, studiefinanciering van de student en de bekostiging voor de instellingen. De bedoeling is dat deze wet per 1 augustus 2020 in werking zal treden. Nadere informatie volgt. 

Welke afspraken zijn er gemaakt voor doorstroom naar de Pabo?

Specifiek voor aankomende pabo-studenten geldt dat zij, wanneer zij door het niet of maar in beperkte mate doorgaan van de toetsafname, niet kunnen voldoen aan de nadere vooropleidingseisen, voorwaardelijk kunnen worden toegelaten tot de pabo. Zij hebben de verplichting voor 1 januari 2021 alsnog aan te tonen aan de gestelde eisen en toetsen te voldoen. Over de wijze waarop zullen de hogescholen studenten nader informeren.