Corona - Veelgestelde vragen - Student en onderwijs

De coronacrisis vraagt aanpassingen van het onderwijs. Waar moet u als school rekening mee houden? Hier vindt u vragen en antwoorden over student en onderwijs. De vragen en antwoorden worden steeds geactualiseerd en aangevuld. Kijk daarom regelmatig op deze pagina!

Algemeen

Waar zijn aanvullende maatregelen te vinden voor scholen en kinderopvang?

Deze vindt u hier: aanvullende maatregelen voor scholen en kinderopvang te vinden. Specifiek voor het mbo is een servicedocument gemaakt dat nader ingaat op wat wel en niet in het mbo aan de orde is. In het mbo (en ook in het hoger onderwijs) is het mogelijk om rond examens en praktijkleren nog wel de nodige activiteiten te ondernemen: zie link.

Welke gevolgen heeft de coronacrisis voor studiefinanciering en de OV-jaarkaart?

De student kan alle maatregelen die betrekking hebben op het OV-reisproduct, studiefinanciering, het tijdelijk stopzetten van studiefinanciering en/of het reisproduct, het terugbetalen van studiefinanciering en andere maatregelen die DUO neemt in het kader van de coronacrisis, vinden op de site van DUO via: https://www.duo.nl/particulier/  

Mocht hij/zij er via de informatie op de website niet uitkomen, dan kan hij/zij voor advies op maat ook bellen met DUO: 050-5997755.  

Welke aanmelddatum geldt in het mbo voor studiejaar 2022-2023?

Het ministerie van OCW heeft besloten om vanwege de coronacrisis dit jaar de uiterste aanmeldingsdatum van 1 april voor het studiejaar 2022-2023 in het mbo met een maand uit te stellen. Aankomend studenten kunnen zich nu tot uiterlijk 1 mei 2022 aanmelden. Een latere datum geeft aankomend studenten meer tijd om zich te oriënteren en tot een goede studiekeuze te komen nu dat voornamelijk digitaal moet.

Deze 1 mei datum is de uiterste aanmelddatum waarop volgens de Wet “Vroegtijdig aanmelden voor en Toelatingsrecht tot mbo” nog recht van toelating op de opleiding van de 1e keuze en recht op studiekeuzeadvies geldt. 



Bij aanmelding voor een mbo-opleiding na deze datum geldt dit recht niet meer automatisch, dan is het aan de scholen of daar nog rekening mee kan worden gehouden.

In de praktijk blijkt overigens dat plaatsing bij opleiding van de 1e keuze in de meeste gevallen ook na 1 mei nog mogelijk is. Daar kun je echter geen rechten aan ontlenen.

Hoe worden studenten geïnformeerd over de wijzigingen in het onderwijs- en examenprogramma?

Het is belangrijk dat studenten goed en tijdig op de hoogte worden gebracht van wijzigingen in bijvoorbeeld de OER. Hoe de mbo-school dit communiceert is afhankelijk van het eigen communicatiebeleid. Een school kan bijvoorbeeld een vast aanspreekpunt of plek hebben voor studenten die vragen hebben over corona. In het servicedocument 5.0 is het belang van goede communicatie richting studenten opgenomen. 

Mogen scholen studenten weigeren die zich en niet willen laten vaccineren en niet willen laten testen, maar wel een verhoogd risico hebben omdat ze in contact zijn geweest met een positief getest persoon?

Het is op dit moment niet mogelijk iemand te verplichten zich te laten testen of te laten vaccineren voor het onderwijs. Weigert een student om zich vijf dagen na contact met een positief getest persoon te laten testen, dan zal hij/zij nog een keer vijf dagen in quarantaine moeten blijven. Afwezigheid is geoorloofd omdat de student adviezen van de rijksoverheid volgt. De school heeft een inspanningsverplichting om in dit geval vertraging te voorkomen, mogelijkerwijs door lessen of examens in te halen.  

VSV, onderwijstijd, studieadvies

Wat als studenten noodgedwongen uit hun cohort lopen?

De maatregelen als gevolg van de crisis kunnen leiden tot studievertraging. Deze studievertraging zal later ingehaald dienen te worden. Studenten blijven gewoon bekostigd in deze inhaalperiode. In overleg met de Inspectie van het Onderwijs wordt bezien hoe wordt omgegaan met de opbrengsten, VSV en rendementen.

Hoe moeten we omgaan met onvoldoende onderwijstijd? Tellen online-uren en thuiswerkuren ook mee voor onderwijstijd?

Het kabinetsbesluit over sluiting van de locaties van de mbo-scholen betekent dat het wettelijke aanbod van onderwijstijd niet meer kan worden gehaald. Dit is overmacht. In plaats daarvan hebben scholen nu een inspanningsplicht om zoveel mogelijk onderwijs in andere vormen aan te bieden, waaronder afstandsonderwijs. Eerdere communicatie in Ruimte in Regels en op de site van de Onderwijsinspectie spreekt voor zich en verandert niet. De inspectie doet geen onderzoek naar Onderwijstijd, tenzij er aanleiding is omdat er signalen zijn. Uiteraard gaat inspectie niet alsnog handhaven in tijden van Corona.

Kunnen studenten die behoren tot de risicogroep worden vrijgesteld van fysiek onderwijs?

Studenten die behoren tot een risicogroep kunnen wel worden vrijgesteld van fysiek onderwijs. Dit is de beslissing van studenten en/of ouder(s)/verzorger(s) in overleg met de school. Studenten van wie gezinsleden tot de risicogroep behoren of die mantelzorg verlenen kunnen worden vrijgesteld van fysiek onderwijs. Dit is de beslissing van studenten en/of ouder(s)/verzorger(s) in overleg met de school.

Wat betekent vermindering van BOT (en BPV) voor de meldplicht van verzuim? Als het aantal uren sterk daalt, zal er ook minder snel sprake zijn van ongeoorloofd verzuim?

 De meldplicht voor verzuim geldt voor bot- en bpv-uren. Dit geldt dus ook voor bot-uren wanneer die op afstand/digitaal worden gegeven. Voor andere (studiebelastings-)uren waarmee invulling wordt gegeven aan de opleiding geldt de meldplicht voor verzuim (net zoals normaal) niet. Als er dus gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid om minder uren bot en bpv te geven dan eerder voorzien dan zal er inderdaad minder snel sprake zijn van ongeoorloofd verzuim. De redenen voor ongeoorloofd verzuim blijven ongewijzigd. Angst om besmet te raken met corona kan dan ook geen reden zijn voor verzuim.

Wat betekent vermindering van BOT voor de eisen die de wetgever stelt en voor de bekostiging?

Is het protocol van de accountant hier voldoende op ingericht, zodat voorkomen wordt dat er bij scholen sprake zal zijn van gevolgen voor de bekostiging?

Vermindering van de bot-uren verandert niets aan de bekostiging. De bekostiging blijft dus hetzelfde, ongeacht hoe de verdeling van de 1600 studiebelastingsuren per studiejaar er uitziet. Ook op dit moment geldt al dat het aantal gegeven bot-uren geen criterium zou moeten zijn waar de accountant op controleert. Mochten er signalen zijn dat dit wel zo is, dan ontvangen we die signalen graag (viacorona@mboraad.nl)

Wat betekent een behoorlijk gedifferentieerd beeld voor het externe toezicht als het gaat om de verdeling tussen zelfstudie, BPV en BOT als gevolg van de in het servicedocument geboden ruimte in de invulling van de 1600 SBU?

De inspectie heeft aangegeven rekening te houden met de richtlijnen die in het servicedocument zijn opgenomen (zie ook het servicedocument 4.0 paragraaf 8.2). Dit betekent dus ook met de bepaling waar het gaat om de ruimte in de invulling van de 1600 sbu. Dat er sprake zal zijn van een meer gedifferentieerd beeld is daarbij geen probleem, de inspectie zal waar relevant kijken naar de kwaliteit die er binnen deze kaders wordt geleverd. Kijk voor meer informatie over het toezicht tijdens de Coronacrisis op https://www.onderwijsinspectie.nl/documenten/vragen-en-antwoorden/informatie-over-coronavirus-en-het-onderwijs

 

BSA

Als scholen meer tijd nodig hebben om een BSA af te geven, wat betekent dit dan voor de 8 weken zorgplicht die de school heeft?

Een BSA dient bij meerjarige opleidingen tussen de 9e en de 12e maand van het eerste jaar van de opleiding gegeven te worden. Bij 1-jarige opleidingen in de 3e of 4e maand. Er is geen mogelijkheid om BSA later te geven, dus ook niet om het uit te stellen, of een voorwaardelijke BSA  te geven. Wanneer aan een negatief BSA een ontbinding van de onderwijsovereenkomst wordt gekoppeld (wat niet verplicht is) heeft de school een zorgplicht van 8 weken om de student naar een andere opleiding te begeleiden. Pas daarna, of als er een nieuwe opleiding is gevonden, kan de onderwijsovereenkomst worden ontbonden. Formeel wordt het studieadvies daarmee pas Bindend. Deze periode van 8 weken volgt na het afgeven van een negatief BSA. Het  BSA zelf wordt  dus niet uitgesteld.

Leren op afstand

Waar kan ik meer informatie vinden om mijn leren op afstand beter in te richten

Je kunt extra informatie vinden op mbo.lesopafstand.nl en surf.nl

Verzuim en onderwijs

Moeten scholen ongeoorloofde afwezigheid van studenten bij afstandsonderwijs ook registreren en melden richting RMC?

Vanaf studiejaar 2020-2021 dient ongeoorloofd verzuim weer op de reguliere manier te worden gemeld, voor zowel leer- en kwalificatieplichtige jongeren, als voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar die nog geen startkwalificatie hebben behaald.

De school moet duidelijk communiceren naar de student welke onderdelen van het onderwijsprogramma op locatie en online/afstand hij/zij verplicht is om te volgen. Scholen moeten het ongeoorloofd verzuim bij verplicht online- en afstandsonderwijs melden.

BPV-uren zijn onderdeel van het verplichte onderwijsprogramma; ook daarvoor geldt dat ongeoorloofd verzuim moet worden gemeld.

Heeft een scholen zorgen over een student (hij/zij ontbreekt bijvoorbeeld bij de start van het studiejaar of volgt ondanks geboden ondersteuning het onderwijsprogramma niet en dreigt uit beeld te raken), dan kan ook bij ongeoorloofd verzuim van minder dan 16 uur in 4 weken een verzuimmelding worden gedaan (‘overig verzuim’).

Hoe weet de school of een student daadwerkelijk ziek is?

Bij twijfel is het verstandig om daarover met de verzuimende student te spreken. Als er duidelijk bewijs is dat de student ongeoorloofd heeft verzuimd, kan en mag de school hier natuurlijk op de reguliere wijze op reageren.

Wat als een student op vakantie is geweest naar een hoogrisiscogebied?

Voor terugkeer uit zeer hoogrisicogebieden geldt een quarantaineplicht. Een student is verplicht 10 dagen in thuisquarantaine te gaan. Er zijn uitzonderingen op de verplichte quarantaine. Zo hoeft een student niet in quarantaine als hij volledig gevaccineerd is. Kijk voor de actuele regels op rijksoverheid.nl. Met een coronatest op dag 5 van de quarantaine kan deze worden verkort; test de student negatief, dan stopt de quarantaine. De actuele lijst van zeer hoogrisicogebieden staat op rijksoverheid.nl.  

De school hoeft geen verzuimmelding te doen. Dit geldt voor leer- en kwalificatieplichtige studenten en studenten tussen de 18 en 23 jaar zonder startkwalificatie hoeft de school geen verzuimmelding te doen. De quarantaineplicht weegt hierbij zwaarder dan de leer- of kwalificatieplicht.   

De school hoeft ook geen verzuimmelding te doen wanneer de student terugkomt uit een land dat tijdens het verblijf is gewijzigd naar zeer hoogrisicogebied, waarna hij/zij verplicht in thuisquarantaine gaat. 

 

Mag een student met een (familielid met een) kwetsbare gezondheid thuisblijven?

De school biedt de student die vanwege deze omstandigheden niet naar school of de BPV-plek kan, zoveel als mogelijk en redelijk een maatwerkoplossing. Zolang de student dit voor hem/haar ingerichte maatwerkonderwijs daadwerkelijk volgt, is er geen sprake van ongeoorloofd verzuim.

Kan een school een student dwingen om naar school te gaan?

Leerplichtige en kwalificatieplichtige studenten hebben een aanwezigheidsplicht, op grond van artikel 4 en 4c van de Leerplichtwet. Bij deze studenten is er alleen sprake van geoorloofd verzuim als de reden valt onder één van de gronden voor geoorloofd verzuim uit artikel 11 van de Leerplichtwet.

Niet-kwalificatieplichtige studenten zijn gebonden aan wat daarover in de meeste onderwijsovereenkomsten en in het Studentenstatuut is opgenomen: schoolbezoek is verplicht. Is een studenten niet aanwezig, dan is er sprake van geoorloofd verzuim of ongeoorloofd verzuim. Bij ongeoorloofd verzuim kan de school de disciplinaire maatregelen nemen zoals opgenomen in de onderwijsovereenkomst en de eigen regelingen. Ongeoorloofd verzuim alleen mag nooit leiden tot uitschrijving.  

In het Servicedocument 5.3 mbo-aanpak coronavirus COVID-19 zijn in paragraaf 5 enkele aanvullende afspraken gemaakt over geoorloofd verzuim in de coronaperiode. Een student die wegens een kwetsbare gezondheid of de kwetsbare gezondheid van een familielid niet fysiek naar school of bpv-plek kan voor het deel van het onderwijsprogramma dat weer fysiek wordt gegeven, dient zoveel als mogelijk een maatwerkoplossing te krijgen. Zolang de student dit maatwerkonderwijs ook volgt, is er geen sprake van ongeoorloofd verzuim. Scholen zijn bij het aanbieden van maatwerk niet tot het onmogelijke gehouden. Daarnaast is in het document Document Richtlijnen mbo 7.0 over verzuim nog afgesproken dat studenten die behoren tot een risicogroep, dan wel gezinsleden hebben die tot een risicogroep behoren of mantelzorg verlenen kunnen worden vrijgesteld van fysiek onderwijs. Dit is de beslissing van studenten en/of ouder(s)/verzorger(s) in overleg met de school.  

Richtlijnen verruiming onderwijsactiviteiten

Wat dient elke school precies uit te werken en af te stemmen met de veiligheidsregio?

Elke school (ongeacht omvang en aantal locaties) dient met de veiligheidsregio in bredere zin afspraken te maken over de toegang en gebruik van de schoolfaciliteiten. Met de regionale en lokale overheid stemt u af op het geheel van openbare orde, veiligheid, OV-gebruik en reisbewegingen. Voor het OV-gebruik wordt aan dezelfde tafel afgestemd met de regionale vervoerders en de regionale contactpersonen van de NS.

In de richtlijnen mbo staat dat studenten hun gezondheidsklachten moeten bespreken met de arbo-arts. Hoe zit dit?

De richtlijn is op dit punt niet actueel. Sinds 1 juni kan iedereen, dus ook studenten en medewerkers, die klachten heeft zich direct melden bij het landelijke telefoonnummer. Zie: https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/testen. Het protocol wordt op dit punt geactualiseerd. 

Welke richtlijnen gelden bij praktijkonderwijs voor contactberoepen?

Bij contactberoepen/-vakken gelden de richtlijnen van het RIVM en de brancheprotocollen die gehanteerd worden bij heropening van desbetreffende branches. Zie: https://www.mijncoronaprotocol.nl

Mogen studenten in het licht van vitaal burgerschap en sociale activiteiten op school sporten en bewegen?

Mbo-scholen kunnen aanhaken op de versoepelingen die vanaf 19 mei 2021 gelden voor binnensportlocaties met maximaal 30 personen per ruimte. Zie voor de voorwaarden https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/algemene-coronaregels/aangekondigde-maatregelen/plannen-voor-sporten-binnen-en-buiten.

Geldt de onderwijsvrijstelling alleen voor schoolgebouwen of ook daarbuiten?

Een beroepsopleiding mag aan meer dan 30 personen tegelijk onderwijs geven, ongeacht of dit op de locatie van een onderwijsinstelling plaatsvindt of daarbuiten en of het om een besloten binnenruimte gaat of niet (bron: https://wetten.overheid.nl/BWBR0044416/2021-03-27 artikel 3.2, tweede lid, onder d). 

Doorstroom mbo-hbo

Hoe kan voorkomen worden dat een mbo-student door de te verwachten studievertraging volgend studiejaar niet aan zijn hbo-opleiding kan beginnen?

De hogeschool kan deze student toch al toelaten tot haar onderwijs. Het gaat dan om de mbo-student die door deze crisis nog één of enkele kleine vakken niet heeft kunnen afronden voor 1 september dan wel in de afronding van beroepspraktijkvorming zit en dat wel voor 1-1-2021 kan doen. Na mbo-diplomering vindt dan formele inschrijving plaats; als het mbo-diploma niet voor 1-1-2021 wordt behaald, zal hij alsnog van de hbo-opleiding af moeten.    

Wat zijn de afspraken voor doorstroom van mbo naar hbo?

Studenten die door de coronacrisis een beperkt deel van de opleiding niet tijdig hebben kunnen afronden, kunnen toch tot een hbo-opleiding worden toegelaten en in september starten. De student heeft vervolgens tot 1 januari 2021 de tijd om ook het mbo-diploma af te maken. Informatie over deze afspraak is te vinden in: 

Wat moet worden opgenomen in het afrondingsadvies van de mbo-school?

In zowel het servicedocument aanpak corona voor het mbo als dat voor het hoger onderwijs is informatie opgenomen over het afrondingsadvies. Deze wijken iets van elkaar af, maar uit beide servicedocumenten blijkt dat over het afrondingsadvies het volgende is bepaald: 

  • De mbo-school stelt dit op vóór 15 augustus. 
  • Het afrondingsadvies is onderbouwd en beantwoordt de vraag of in redelijkheid verwacht mag worden dat de student voor 31 december 2020 de betreffende mbo-opleiding afrondt, gegeven de eisen die door de beoogde vervolgopleiding in de propedeuse worden gesteld.  
  • Uit het mbo-servicedocument volgt dat het wordt opgesteld door de examencommissie. 
  • Uit het ho-servicedocument volgt dat de studievertraging op het mbo het gevolg is van de coronacrisis. 
Welke waarde heeft het afrondingsadvies?

Het afrondingsadvies speelt bij de beoogde vervolgopleiding een zwaarwegende rol. Aanvullend kan de hbo-opleiding ervoor kiezen om aan de student te vragen om voorafgaand aan de start van de opleiding aan de eisen van de studiekeuzecheck bij de hbo-opleiding te voldoen. Indien het advies van de mbo-opleiding en het advies na de studiekeuzecheck niet overeenkomen zullen de mbo- en hbo-opleiding (in de meeste gevallen volgens een op regionaal niveau tussen de scholen afgesproken wijze) met elkaar in overleg treden om al dan niet toelating mogelijk te maken. 

Zijn mbo-scholen verplicht om de 'Handreiking voorwaardelijke toelating' van de VH te volgen?

Nee. De servicedocumenten aanpak corona mbo en hbo zijn leidend voor de omgang met de doorstroom mbo naar het hbo. Op 25 mei 2020 heeft de Vereniging Hogescholen een 'Handreiking voorwaardelijke toelating' VH aan haar leden verstuurd. Het is aan de mbo-school om het afrondingsadvies op te stellen op een manier die recht doet aan beide servicedocumenten. De exacte vorm en inrichting is dus aan de mbo-school. De MBO Raad raadt mbo-scholen aan wel goed contact te zoeken/houden met hbo-scholen in de omgeving.  

Welke afspraken zijn er gemaakt voor doorstroom naar de Pabo?

Specifiek voor aankomende pabo-studenten geldt dat zij, wanneer zij door het niet of maar in beperkte mate doorgaan van de toetsafname, niet kunnen voldoen aan de nadere vooropleidingseisen, voorwaardelijk kunnen worden toegelaten tot de pabo. Zij hebben de verplichting voor 1 januari 2021 alsnog aan te tonen aan de gestelde eisen en toetsen te voldoen. Over de wijze waarop zullen de hogescholen studenten nader informeren.  

Praktijklocaties binnen de school

Wat betekenen de overheidsrichtlijnen voor horeca en cultuur op de locatie?

Is horeca op de schoollocatie een besloten eet- en drinkgelegenheid (zoals kantines voor personeel en studenten), dan hoeft niet gewerkt te worden met coronatoegangsbewijzen. Voor horeca in de locatie (café, restaurant) die ook voor externe gasten toegankelijk is, moeten deze gasten een coronatoegangsbewijs verplicht overleggen en gelden de overige maatregelen Coronavirus en de horeca | Coronavirus COVID-19 | Rijksoverheid.nl 

In leerbedrijven zoals een café, restaurant of hotel gelden studenten als werknemers en hoeven zij zelf geen coronatoegangsbewijzen te tonen. Externe gasten van deze publieke gelegenheden zijn dat wel verplicht.  

Voor culturele activiteiten op een schoollocatie is geen coronatoegangsbewijs nodig zolang ze besloten zijn, dus zonder externe gasten. Is het een publieke activiteit, waarbij wel externe gasten komen, is de school verplicht om met coronatoegangsbewijzen te werken. 

Zie ook: Corona en contactberoepen | Coronavirus COVID-19 | Rijksoverheid.nl 

 

Welke overheidsrichtlijnen gelden voor praktijklocaties binnen de school?

Wordt er binnen de praktijklocatie op school gewerkt met gasten van buiten in een simulatieomgeving (bijvoorbeeld een kapsalon, schoonheidssalon, restaurant, bakkerswinkel), dan gelden de overheidsrichtlijnen die van toepassing zijn op die betreffende branche.