Examinering in het mbo

Informatie over examinering in het mbo: Hoe ziet het mbo-programma er uit? Wie is verantwoordelijk voor de examinering? Wat is een kwalificatiedossier en op welke manier worden de keuzedelen geëxamineerd?

Het mbo-programma

In de herziene kwalificatiestructuur bestaat een kwalificatiedossier uit een basisdeel en profieldelen. Een basisdeel en een profieldeel samen vormt de kwalificatie. Keuzedelen zijn de ‘plus’ op de kwalificatie en maken de opleiding compleet. Er zijn in totaal 176 kwalificatiedossiers, met bijna 500 uitstroomkwalificaties, verdeeld over vier niveaus. Het mbo kent twee leerwegen: beroepsopleidend (bol) en beroepsbegeleidend (bbl). Voor beide leerwegen gelden dezelfde exameneisen. Er zijn ruim 750 keuzedelen. Het aantal keuzedelen groeit en zal de komende jaren nog toenemen.

Schema keuzedelen

Het mbo-examen

Mbo-scholen zijn zelf verantwoordelijk voor het maken van de examens en de examinering. Centrale examens in het mbo komen alleen voor bij Nederlands, Rekenen en Engels. Voor Nederlands zijn er ook instellingsexamens en voor Engels ook alleen voor niveau 4 opleidingen. Voor het onderdeel Loopbaan en Burgerschap geldt een ‘inspanningsplicht’. Dat wil zeggen dat de studenten hier gedurende hun opleiding aan werken door verschillende opdrachten uit te voeren. Per mbo-school, of soms zelfs per team kan dit verschillend zijn ingericht. Het voldoen aan Loopbaan en Burgerschap maakt wel onderdeel uit van de diplomering. Ook voor de beroepspraktijkvorming (bpv) geldt dat het onderdeel is van de diplomering. Voor het beroepsgerichte programma dat gerelateerd is aan de kwalificatiedossiers maken de mbo-scholen de examens steeds vaker in georganiseerde samenwerking. In toenemende mate maken ze gebruik van inkoop bij examenleveranciers. Vaak hebben de scholen een actieve inbreng door het meewerken aan ontwikkelgroepen. Voor de meeste opleidingen is er keuze uit meerdere examenleveranciers. De inspectie ziet toe op de kwaliteit van de examens en de examinering.

Kerntaken

Het kwalificatiedossier kent een indeling naar basiskerntaken en profielkerntaken. Afhankelijk van de kwalificatie kan het aantal kerntaken verschillen. Per kerntaak zijn er werkprocessen beschreven. Het is toegestaan om de basis- en profielkerntaken samen of los van elkaar te examineren. Het is mogelijk om alle kerntaken van de kwalificatie af te sluiten met één Proeve van Bekwaamheid (pvb) of met meerdere examens in diverse vormen. Dit is afhankelijk van het type beroep waarvoor wordt opgeleid. Het is verplicht om op het diploma de resultaten per kerntaak te vermelden.

Keuzedelen

Keuzedelen worden vaak afzonderlijk geëxamineerd, maar het kan ook in combinatie met een kerntaak/werkproces. Het resultaat van de keuzedelen wordt in de resultatenlijst opgenomen en bij een voldoende ook op het diploma vermeld. Vanaf cohort 2018 gaan de resultaten die studenten behalen op de keuzedelen, meetellen in de slaag-zakregeling. Afhankelijk van het niveau van de opleiding volgt een student één of meer keuzedelen. Keuzedelen verschillen in omvang, variërend van 240 studiebelastingsuren (sbu) of een veelvoud daarvan. Met de keuzedelen kan een student zich verdiepen, verbreden of voorbereiden op doorstroom binnen het mbo of naar het hbo.