Handhaving Wet DBA inzake zzp’ers opgeschort tot 1 januari 2020

07-03-2018

De handhaving van de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wet DBA) is verder opgeschort naar in ieder geval 1 januari 2020. Dat hebben de minister van SZW en de staatssecretaris van Financiën recent aan de Tweede Kamer laten weten. Daarmee sluiten de bewindslieden aan bij de verwachting dat de in het regeerakkoord voorziene maatregelen ter vervanging van de Wet DBA per 1 januari 2020 in werking kunnen treden.

Afbeelding van Flickr.com, CC-licentie, informedmag
Afbeelding van Flickr.com, CC-licentie, informedmag

De Wet DBA heeft geleid tot de afschaffing van de VAR-verklaring bij de inhuur van zzp’ers. Daarmee legt de wet een grotere verantwoordelijkheid bij opdrachtgevers om vooraf zekerheid te hebben over de kwalificatie van een arbeidsrelatie. Ter vervanging van de VAR is bedacht om te werken met vooraf door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten. Deze moeten de opdrachtgever en opdrachtnemer zekerheid bieden over de vrijwaring van loonheffing en premie werknemersverzekeringen. Er is veel kritiek geuit op de Wet DBA. Dit heeft geleid tot de aankondiging van een aantal maatregelen in het regeerakkoord ter vervanging van deze wet.

Regeerakkoord

Het regeerakkoord noemt verschillende maatregelen die moeten leiden tot meer helderheid over de vraag of sprake is van echt zelfstandig ondernemerschap of toch van een arbeidsovereenkomst. Zo zal voor de onderkant van de arbeidsmarkt (laag tarief, in combinatie met langdurige of reguliere werkzaamheden) altijd sprake zijn van een arbeidsovereenkomst. Voor de bovenkant van de arbeidsmarkt komt er de mogelijkheid van een opt-out en wordt verder de opdrachtgeversverklaring op basis van een web-module geïntroduceerd. De bewindspersonen hebben toegezegd voor 1 januari 2019 het criterium ‘gezagsverhouding’ te verduidelijken. Bij de verdere uitwerking van de maatregelen in wetgeving worden bovendien veldpartijen betrokken.

Opschorting handhaving

Tijdens de uitwerking van het regeerakkoord in wetgeving zal de Wet DBA niet worden gehandhaafd. Dit betekent dat de Belastingdienst geen naheffingen of boetes oplegt als achteraf sprake blijkt te zijn van een dienstbetrekking in plaats van zelfstandig ondernemerschap. Er geldt een uitzondering voor opdrachtgevers die kwaadwillend zijn. Naar aanleiding van een ingediende motie in de Tweede Kamer hebben de bewindslieden de gevallen van ernstige kwaadwillendheid, waarbij de Belastingdienst dus wel handhavend kan optreden, in de recente brief aan de Kamer uitgebreid. De Belastingdienst dient dan te bewijzen dat er sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking en van evidente en opzettelijke schijnzelfstandigheid.

Modelovereenkomsten

Op verzoek van de MBO Raad heeft de Belastingdienst vorig jaar twee modelovereenkomsten goedgekeurd voor de inzet van zzp’ers in het beroepsonderwijs. Deze modelovereenkomsten zijn gebaseerd op de huidige toetsingskaders voor de criteria ’persoonlijke arbeid’ en ’gezagsverhouding’. Indien wordt gecontracteerd en feitelijk wordt gehandeld volgens deze overeenkomsten is er voor de opdrachtgevende mbo-school zekerheid dat men handelt binnen de geldende wet- en regelgeving en gevrijwaard is voor de loonheffingen.

Het is op grond van de Wet DBA (los van de opschorting van de handhaving) niet verplicht om gebruik te maken van vooraf goedgekeurde modelovereenkomsten. De MBO Raad ziet echter in de opschorting van de handhaving vooralsnog geen aanleiding om terug te komen op eerdere adviezen om zoveel mogelijk gebruik te blijven maken van de modelovereenkomsten en de bijbehorende handreiking. Een andere werkwijze kan onnodige risico’s met zich meebrengen, bijvoorbeeld dat de opdrachtgevende mbo-school door de Belastingdienst als kwaadwillend wordt aangemerkt. Wordt de wet aangepast, of is er eerder sprake van een wijziging van het onderliggende toetsingskader, dan komt dat mogelijk anders te liggen.

Yvonne Dijkman

Juridisch beleidsadviseur
Marije Hulsbosch

Marije Hulsbosch-Sizoo

Manager In- & Externe Communicatie / woordvoerder
06 - 5027 2673