Overheid: toon lef en maak einde aan achterstanden taal en rekenen

11-04-2019

De MBO Raad wil dat overheid en politiek lef tonen en mogelijk maken dat het basisonderwijs extra kan investeren om alle kinderen voldoende basisvaardigheden als taal en rekenen aan te leren. Ton Heerts: “De lat moet echt omhoog.”

Afbeelding van mbo-student tijdens Skills the Finals 2018
Afbeelding van mbo-student tijdens Skills the Finals 2018

Vrijblijvendheid moet eraf

Aanleiding voor deze oproep zijn de uitkomsten van twee zorgelijke rapporten in één week. “Eerder sloeg de Onderwijsinspectie al alarm met het nieuws dat het aantal kinderen dat onvoldoende basisvaardigheden als taal beheerst, stijgt. Nu meldt de SER dat het aantal laaggeletterden toeneemt. Kinderen die deze vaardigheden onvoldoende beheersen lopen daardoor een achterstand op die heel moeilijk in te lopen is. Dat zien we in het mbo al dagelijks, en niet alleen bij taal, ook bij rekenen. Het is tijd dat de overheid het onderwijs in staat stelt hier echt iets aan te doen. De vrijblijvendheid moet eraf, anders raken we van de regen in de drup. Met andere woorden: overheid, neem taal- en rekenonderwijs serieus vanaf de eerste dag dat een kind naar school gaat.”

De conclusies van de Onderwijsinspectie in de jaarlijkse Staat van het Onderwijs liegen er niet om: het is niet meer vast te stellen of kinderen voldoende basisvaardigheden als taal en rekenen hebben als ze van het basisonderwijs naar het vervolgonderwijs gaan. Uit het onderzoek blijkt ook dat de taalvaardigheid en rekenvaardigheid van jongeren in het vervolgonderwijs afneemt. De SER kwam 11 april met even verontrustend nieuws: het aantal laaggeleerden in ons land is gegroeid naar ruim 2 miljoen mensen.

Leerbaar en schoolbaar

Ton Heerts: “De kwaliteit van werk en leven staat of valt met je vermogen om goed te kunnen lezen, schrijven en rekenen. Dat onvoldoende kunnen heeft grote consequenties voor de zelfredzaamheid. Kinderen kunnen moeilijker meekomen in het voortgezet onderwijs en in het beroepsonderwijs. Volwassenen hebben meer moeite met meekomen op de werkvloer en in de samenleving en raken achterop. Ik durf zelfs te stellen dat dit probleem niet aanpakken aan de basis, dus in het primair onderwijs en eigenlijk al vanaf de kindvoorziening, ongelijke kansen veel meer in de hand gaat werken. Waar we aan de ene kant goede vorderingen maken in het bevorderen van gelijke kansen, zal de toename van laaggeletterdheid en onvoldoende rekenvaardigheden dat juist weer negatief beïnvloeden.”

De voorzitter van de MBO Raad hecht eraan dat volstrekt helder is dat het mbo er is voor iedereen, die leerbaar en schoolbaar is. “Met trots weten we kwetsbare groepen via entree-onderwijs een fantastische brug te slaan naar bijvoorbeeld vervolgonderwijs of de arbeidsmarkt. Dit zijn jongeren en jongvolwassenen die in de meeste gevallen om heel andere redenen dan achterstanden in taal en rekenen extra ondersteuning nodig hebben.”

De groep jongeren die binnenkomt met juist specifiek onvoldoende taal- en rekenvaardigheden is gelukkig klein: “Hun achterstanden lossen we op met zomerklassen. Of met extra ondersteuning. De tijd en energie die dat van een student en een docent vraagt, kan wel ten koste gaan van waar we voor zijn: beroepsonderwijs. En eigenlijk is dat natuurlijk van de gekke, want daarmee wordt het mbo voor deze categorie reparatieonderwijs.”

Verstandige besluiten

Door politieke besluiten rond het rekenonderwijs in het voortgezet onderwijs voelt het mbo zich nu genoodzaakt extra toetsen af te nemen om jongeren goed te kunnen voorbereiden op het beroepsonderwijs. “En dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn. Van de politiek verwachten we verstandige besluiten, in het belang van in de eerste plaats kinderen en jongeren zelf, en uitvoerbaar door de scholen, samen met de gemeentes.”

Heerts hoopt dat politiek en overheid de signalen van Inspectie en de SER over laaggeletterdheid beschouwen als aansporing om dit aan te pakken. “Op z’n beloop laten is geen oplossing, dat maakt het probleem alleen maar groter.”

Marije Hulsbosch

Marije Hulsbosch-Sizoo

Manager In- & Externe Communicatie / woordvoerder
06 - 5027 2673