Veel enthousiasme voor idee van leerrechten

28-06-2019

Het voorstel om burgers via leerrechten de mogelijkheid te geven op aanvullende scholing kan op enthousiasme rekenen bij vertegenwoordigers van werknemers, werkgevers en onderwijsinstellingen. Is een doorbraak rond leven lang ontwikkelen eindelijk nabij?

Tijdens een ontbijtsessie in Nieuwspoort presenteerde Bas ter Weel, directeur van SEO Economisch Onderzoek, het rapport Leerrechten doorgerekend. In het rapport - in de zijbalk (pdf) -, opgesteld in opdracht van de MBO Raad, de NRTO en de werkgeversorganisaties MKB Nederland en VNO-NCW, wordt voorgesteld alle inwoners van Nederland boven de 27 jaar en met minimaal een startkwalificatie, leerrechten te geven. Het beschikbare bedrag voor deze leerrechten is hoger naarmate de persoon in kwestie in het verleden minder onderwijs heeft genoten. Wie bijvoorbeeld alleen een havo-opleiding heeft gedaan, krijgt leerrechten ter waarde van ruim € 34.000. Heb je een mbo-opleiding op niveau 4 gevolgd, dan is het beschikbare bedrag nog altijd zo’n € 18.000. Wie een universitaire master heeft gevolgd heeft echter geen leerrechten meer: deze persoon heeft tijdens zijn initiële opleiding zijn leerrechten al opgesoupeerd.

 

Vraaggericht

Het voorstel voor leerrechten is vraaggericht: de werknemer (of werkzoekende) bepaalt zelf waar hij zijn leerrechten te gelde brengt. Dat kan dus zowel bij een publiek bekostigde als bij een private opleider zijn. Volgens Ria van ’t Klooster, directeur van de vereniging van private opleiders, past dit bij de huidige tijd: ‘Werkenden en werkzoekenden kunnen de opleiding kiezen die bij hen past en waar de arbeidsmarkt om vraagt.’ Ton Heerts, voorzitter van de MBO Raad, ziet ook mogelijkheden voor werkzoekenden: ‘Werklozen die nog buiten de boot vallen krijgen de kans op werk en daarmee op een duurzaam inkomen.’

Rendement

Uit de doorrekening die SEO heeft uitgevoerd blijkt het saldo van kosten en baten van het systeem van leerrechten in de meeste scenario’s positief te zijn. De investeringen in onderwijs leveren meer rendement op dan het bedrag dat de overheid moet betalen. De opbrengsten worden vooral gerealiseerd doordat meer mensen hoger opgeleid zijn en dus meer gaan verdienen. Verder zal er minder werkloosheid zijn, wat voor een besparing van uitkeringskosten zorgt. Ook zal de maatschappelijke ongelijkheid afnemen, omdat vooral mensen met een minder hoge opleiding profiteren van de leerrechten.

Positief

De eerste reacties op het voorstel zijn positief. Vertegenwoordigers van vakbonden (FNV en CNV) spraken tijdens de presentatie hun waardering uit. Diverse aanwezige politici reageerden ook enthousiast. Zo sprak Dennis Wiersma (VVD) over een ‘mooi initiatief’. Volgens Eppo Bruins, die enkele jaren geleden in een motie al opriep tot een systeem van leerrechten, wordt nu een visie werkelijkheid. Ook de Vereniging Hogescholen reageert positief. Maurice Limmen, voorzitter van de Vereniging Hogescholen, zegt graag op te trekken met het bedrijfsleven en het beroepsonderwijs om leven lang ontwikkelen naar een hoger plan te tillen. Wel vraagt hij aandacht voor de positie van hoger opgeleiden: ‘Ook hoger opgeleiden zijn, na hun afstuderen, nog lang niet klaar met leren. De ambitie van ons land om tot de top van kennisintensieve samenlevingen te horen vraagt dat àlle professionals gedurende hun loopbaan in staat worden gesteld het beste uit zichzelf te halen.’

Marije Hulsbosch

Marije Hulsbosch-Sizoo

Manager In- & Externe Communicatie / woordvoerder
06 - 5027 2673