Taal en rekenen

Het middelbaar beroepsonderwijs leidt op voor een beroep, vervolgonderwijs en het functioneren in de maatschappij. Beheersing van Nederlands en rekenen zijn onmisbaar met het oog op deze drievoudige kwalificering. Taal- en rekenvaardigheden zijn essentieel in het dagelijks leven, om op passend niveau een opleiding te kunnen volgen en goed te functioneren op de werkvloer. Daarom worden er eisen gesteld aan de beheersing van Nederlands en rekenen, de zogenoemde referentieniveaus. Deze eisen maken onderdeel uit van het mbo-diploma.

Studenten in mbo-opleidingen in niveau 2 en 3 moeten voldoen aan referentieniveau 2F. Studenten in de entreeopleiding zijn verplicht een examen Nederlands en rekenen te doen. Het niveau waarop ze dit examen doen is niet verplicht. Dat mag 2F zijn, maar het mag ook 1F zijn of een ander niveau onder of boven 2F. Mbo 4-studenten moeten voldoen aan 3F en bovendien voor Engels aan de generieke eisen B1-A2.

Getallen
Afbeelding van Flickr, CC-licentie, Heather aka Molly

Examens

Mbo-4 studenten doen ook examen voor Engels (niveau B1 of B2). Vanaf studiejaar 2017-2018 is dat een combinatie van een centraal en instellingsexamen. Het resultaat voor Nederlands en Engels (niveau 4) weegt mee voor de diplomering. De MBO Raad werkt sinds 2019 aan de mbo rekenaanpak. Deze aanpak was nodig, omdat de Tweede Kamer besloot dat het centraal examen rekenen in het mbo werd afgeschaft en vervangen door een instellingsexamen.

De nieuwe rekenaanpak

De nieuwe rekenaanpak, afgestemd met het ministerie van OCW, MBO Raad en de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO), mbo bestaat uit vier actielijnen:

  1. Ontwikkelen van nieuwe rekeneisen per mbo-niveau.
  2. Ondersteunen van de scholen bij het implementeren van de nieuwe rekeneisen (handreikingen, informatiebijeenkomsten).
  3. Ondersteunen van de scholen bij het implementeren van de nieuwe instellingsexamens (handreikingen, informatiebijeenkomsten, helpdesk).
  4. Oprichten van een examencoöperatie, van, voor en door het mbo, die instellingsexamens rekenen gaat leveren en zorgt voor digitale afname.

MBO Raad en NRTO hebben twee kwartiermakers de opdracht gegeven om actielijn vier op te starten:

  • Ton Remeeus (voorheen directeur Stichting Praktijkleren, die in de zomer 2019 de verkenning naar rekenexamens in het veld heeft uitgevoerd) 
  • Rinske Stelwagen (adviseur en projectleider in het mbo, vorig jaar betrokken als interim beleidsadviseur taal en rekenen bij de MBO Raad).

Hieronder volgt per actielijn een korte toelichting.

Actielijn 1: Ontwikkelen van nieuwe rekeneisen per mbo-niveau. (In opdracht van OCW)

Wie

  • Expertgroep 

Doel

  • Beschrijven van vier rekenniveaus voor de vier mbo-niveaus,
  • Advies uitbrengen over de vertaling van de niveaus in examens.

Resultaat

  • Per mbo-niveau een aparte rekeneisen.

Planning

  • Gestart in december. 
  • Bijeenkomst klankbordgroep 24 maart 2020.
  • Oplevering rapport nieuwe rekeneisen eind mei 2020.|

Actielijn 2: Ondersteunen van de scholen bij het implementeren van de nieuwe rekeneisen.

Wie

  •  MBO Raad en NRTO

Doel

  • Ondersteunen scholen bij kennisnemen van de nieuwe rekeneisen,
  • Ondersteunen scholen bij implementeren van de nieuwe rekeneisen.

Resultaat

  • Mbo-scholen zijn op de hoogte van de nieuwe rekeneisen en hebben handvatten om deze te implementeren in hun lesprogramma’s. Informatie is via het Kennispunt MBO Taal en Rekenen beschikbaar.

Planning:

  • Doorlooptijd t/m december
  • Opstarten in mei/ juni 2020. 2023. 

Actielijn 3: Ondersteunen van de scholen bij het implementeren van de nieuwe instellingsexamens (handreikingen, informatiebijeenkomsten, helpdesk)

Wie

  • MBO Raad en NRTO

 Doel

  • Ondersteunen van de scholen bij het vormgeven van de nieuwe wijze van examineren (instellingsaudits).

Resultaat

  • Nieuwe wijze van examineren is vormgegeven en geïmplementeerd.

Planning:

  • Nog starten in combinatie met actielijn 4.
  • Oplevering examenafname systeem december 2021.
  • Volledig operationeel, divers aanbod december 2023.

Actielijn 4: Oprichten van een examencoöperatie, van, voor en door het mbo

Wie

  • MBO Raad en NRTO begeleidt door de kwartiermakers

 Doel

  • Inrichten en oprichten coöperatie die zorgt voor samenstelling, vaststelling en afname van rekenexamens
  • Voorbereiden exameninhoud 
  • Voorbereiden examenafname 

Resultaat

  • Examen coöperatie opgericht en ingericht
  • Plan van eisen inhoud examens
  • Examenafname is voorbereid

Planning:

  • Gestart in februari 2020.
  • Medio 2020 is de Examencoöperatie opgericht en actief.

 

Afbeelding Nies Oostenbrink

Nies Oostenbrink

Beleidsadviseur Strategie & Onderwijs, rekenen

Doride de Bruijn

Beleidsadviseur Strategie & Onderwijs, taal
Afbeelding van Jan Faber

Jan Faber

Hoofd Externe Projecten / beleidsadviseur burgerschap / projectleider Kennispunt MBO Burgerschap