Examineren en diplomeren

Laatst gewijzigd: 03-05-2017

Vertrouwen in de waarde van mbo-diploma’s is voor studenten, werkgevers en de maatschappij van groot belang. Mbo-scholen investeren daarom veel in de kwaliteit van examinering bijvoorbeeld door scholing van medewerkers, verbetering van exameninstrumenten, evaluaties en controles van het examenproces.

Examenagenda mbo 2015-2020

Een diploma geeft mbo-studenten een vliegende start op de arbeidsmarkt en wordt door bedrijven en andere organisaties hoog gewaardeerd. Om dit vast te houden moet de kwaliteit van de examinering boven elke twijfel verheven zijn. Mbo-scholen, verenigd in de MBO Raad, en de NRTO, hebben daarom met het ministerie van OCW de Examenagenda mbo 2015-2020 opgesteld. In deze agenda staan afspraken over:

  • de verbetering van exameninstrumenten;
  • de versterking van de kwaliteitsborging van examenprocessen door examencommissies;
  • een investering in de professionaliteit van betrokkenen bij examinering.

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de afspraken ligt bij de scholen: zij zorgen ervoor dat de examens aan de gestelde eisen voldoen en de kwaliteit van de processen door de examencommissies goed is geborgd. Bij de Inspectie van het Onderwijs ligt de taak toezicht te houden op de kwaliteit van het onderwijs en de examens van mbo-scholen. Dit doet zij momenteel op basis van het Toezichtkader bve 2012.

Roadmap examineren: vertrouwen in de kwaliteit van examineren. Klik op de afbeelding voor de volledige versie.

Aangescherpte wetgeving examencommissies mbo

De examencommissie speelt een essentiële rol bij de examinering en diplomering van studenten en moet ervoor zorgen dat beide aan de kwaliteitseisen voldoen. Het ministerie van Onderwijs wil met nieuwe wetgeving de taken en bevoegdheden van de examencommissies aanscherpen en nieuwe taken toewijzen.  

Daarnaast worden nadere eisen gesteld aan de samenstelling van de examencommissie. Hierin moeten minstens een extern lid en docent zitting hebben. Het bevoegd gezag is verantwoordelijk voor de instelling, benoeming en samenstelling van een examencommissie. Naar verwachting zal het wetsvoorstel begin 2017 worden aangenomen.

Examinering op hoofdlijnen

Wat er van mbo-studenten aan het eind van hun opleiding wordt verwacht aan kennis, vaardigheden en beroepshouding om hun diploma te behalen, staat beschreven in de kwalificatiedossiers. Mbo-scholen richten op basis hiervan hun examens in. De precieze examenvorm verschilt per school en opleiding. Na succesvolle afronding van de mbo-opleiding ontvangen studenten een diploma.

De Procesarchitectuur examinering mbo geeft schematisch weer hoe het examineringsproces is ingericht. Alle stappen die een mbo-school neemt om te zorgen voor goede examinering, komen aan de orde. Denk bijvoorbeeld aan het opstellen van het examenplan, inkopen en/of zelf samenstellen van examens, diplomeren en borgen van de examenkwaliteit. In de procesarchitectuur zijn diverse aanbevelingen te vinden die mbo-scholen kunnen gebruiken om de eigen processen in te richten.

Servicepunt examinering mbo

Het Servicepunt examinering mbo, opgezet door MBO diensten, is hét officiële en onafhankelijke loket voor vragen en service over beroepsgerichte examinering in het mbo. Het organiseert kennisdelingsbijeenkomsten, maakt publicaties, handreikingen en servicedocumenten om mbo-scholen te informeren en te ondersteuning bij de examinering.

Afbeelding van Nelleke Lafeber

Nelleke Lafeber

Beleidsadviseur